- Eerste lezing: Ezechiël 47, 1-2.8-9.12
- Evangelie: Johannes 2, 13-22
Zusters en broeders,
Vandaag vieren we de wijding van de basiliek van Sint-Jan van Lateranen in Rome. Op het eerste gezicht lijkt dat een vreemd feest: een herdenking van een gebouw, en dan nog van een gebouw zo ver van hier. Maar deze basiliek, en niet Sint-Pieters, is de eerste kerk die in het jaar 324 in Rome werd gebouwd, dus is ze de moeder en het hoofd van alle kerken. Vandaar de viering.
In de eerste lezing schildert de profeet Ezechiël in dat verband een indrukwekkend visioen. Uit de drempel van de tempel stroomt water dat leven brengt. Waar het passeert, geneest het land, worden bomen vruchtbaar en mensen vernieuwd. En dat is een beeld van Gods Geest die alles levend maakt. Een tempel, een kerk is dus niet zomaar een gebouw, maar een bron van leven, en een plaats van vernieuwing.
Wanneer we vandaag aan onze kerk denken, moeten we ons dus afvragen: stroomt er nog levend water uit ons midden? Wordt er genezing gebracht waar wonden zijn? Of houden we de deuren soms te strak gesloten, bang om wat buiten is binnen te laten? Het feest van vandaag nodigt ons uit om de bron opnieuw te openen, zodat de Geest vrij kan stromen in ons hart en in onze gemeenschap.
In een tijd waarin de kerken bijna leeglopen, en veel mensen zeggen dat ze niets meer met de Kerk te maken willen hebben, is dat een confronterende boodschap. Maar de toekomst van de Kerk hangt niet af van structuren of gebouwen en van het gedrag van de geestelijkheid, maar van de levendigheid in onze harten. Wij zijn de levende stenen waarmee God zijn Kerk wil bouwen. En als er één steen breekt of losraakt, lijdt het geheel. Dat is wat we voorbije jaren moesten ondervinden door de vele schandalen waarin de Kerk belandde door de vreselijk misdrijven van veel geestelijken, zowel mannen als vrouwen.
In het evangelie zien we hoe Jezus op mistoestanden reageert: Hij reinigt de tempel. Hij drijft de handelaars en geldwisselaars weg, niet omdat handel op zich slecht is, maar omdat het huis van zijn Vader geen markt mag worden. God wil geen vroomheid à la carte, of geloof als koopwaar, maar oprechte ontmoeting, stilte, gebed. “Breek deze tempel af en in drie dagen zal Ik hem weer oprichten,” zegt Jezus. En daarmee zegt Hij wat de ware tempel is: niet een gebouw, maar een persoon, en die Persoon is Hijzelf. In Hem woont God onder de mensen.
Vandaag is het dus geen feest van stenen, maar een feest van verbondenheid. Verbondenheid met Rome, dat ons herinnert aan de eenheid van de wereldkerk, maar ook verbondenheid met elkaar. Want als wij samen bidden, vieren en dienen, wordt deze plek een levende kerk, een huis van God in onze straat, in onze gemeente, in onze stad. ‘Want waar twee of drie mensen in mijn naam samen zijn, ben Ik in hun midden,’ zegt Jezus. Dan is God dus echt onder ons aanwezig.
Zusters en broeders, de basiliek van Lateranen is al zeventien eeuwen oud, en toch blijft hij een symbool van de voortdurende vernieuwing van Gods volk. Die vernieuwing begint vandaag, hier, in ons. Als wij ons laten raken door de stroom van levend water uit Gods hart, als wij elkaar helpen om stevige, liefdevolle christenen te zijn, blijft de Kerkeen teken van hoop in deze wereld. Moge de Heer ons helpen om een huis te zijn waarin Hij zich thuis voelt, Een huis met open deuren, waar mensen vrede vinden, waar liefde woont, en waar levend water blijft stromen. Het water van Gods liefde, vrede en gerechtigheid. Amen.